Relative Pitch, 2021

Cecilia Lopez is een componist, muzikant en multimediakunstenaar uit Buenos Aires, Argentinië, momenteel gevestigd in New York. Ze werkt in de media van performance, geluid, installatie en het creëren van geluidsapparaten en -systemen. Haar ideeën zijn origineel en gestoeld op zowel muziek als beeldende kunst als architectuur. Dat levert soms resultaten op die op voorhand wellicht de wenkbrauwen doen fronsen, maar die bij de daadwerkelijke uitvoering alle scepsis wegnemen en zelfs een emotionele laag blijken te bevatten.

Zo’n project is ook RED (DB), waarin de muziek wordt gemaakt door elektronica, contrabassen en drums. Er zijn drie muzikanten bij betrokken: Cecilia Lopez zelf op elektronica, Brandon Lopez op contrabas en Gerald Cleaver op drums. Dat is echter niet alles. In de ruimte waarin de muziek wordt uitgevoerd en opgenomen zijn twee geweven draadnetten opgehangen met in een daarvan contrabassen en in de ander trommels. Doordat de instrumenten in de netten resoneren op de klanken die de muzikanten produceren, ontstaat een nieuwe muzikale laag die het totaalgeluid beïnvloedt.

Het is een idee waarvan het de vraag is of het werkt, maar in de compositie van Cecilia Lopez doet het dat zeker. De componist/uitvoerend musicus zorgt ervoor dat de muziek die door mensenhanden wordt gecreëerd zo in elkaar steekt dat er ruimte aanwezig is voor de resonantie van de opgehangen instrumenten. Luisterend naar de muziek is het soms moeilijk onderscheid te maken waar de muziek rechtstreeks wordt gespeeld of via de in de lucht zwevende instrumenten tot stand komt. Het aldus gecreëerde spanningsveld brengt een gevoel van verwondering en fascinatie teweeg.

RED (DB) is een stuk van vijftig minuten, waarin een paar muzikale werelden elkaar treffen. Met de inbreng van bassist Lopez en drummer Cleaver wordt uiteraard een jazz/improvisatie-element ingebracht en naarmate het stuk vordert wordt de invloed van deze twee muzikanten langzaam groter en de jazzinvloed daarmee ook. De muziek kent echter ook raakvlakken met ambient, vooral in het eerste gedeelte waarin het voor een belangrijk deel draait om sfeer en textuur. Daarnaast is uiteraard de elektronische component zeer belangrijk in het werk.

Het is aanvankelijk een behoedzaam werk, met vrije ruimte maar zonder dat die tot solistische uitspattingen of vurig samenspel leidt. Het werk broeit en kruipt onderhuids om daar vooralsnog niet vandaan te komen. De muziek is elektro-akoestisch, maar gaat daar niet over. Het gaat over het combineren van klanken en op de mooiste momenten ben je je totaal niet bewust van wat akoestisch is en wat elektronisch. Lopez’ elektronica bevat in zichzelf al de genoemde broeierigheid en Brandon Lopez en Cleaver gaan daar aanvankelijk in mee.

Brandon Lopez weet met zijn gestreken basspel na ongeveer zes minuten bijna klaaglijk te klinken, zij het in proporties, niet te sterk aangezet. Mooi is hoe Cecilia Lopez daarin meebuigt, terwijl zij tegelijkertijd haar eigen geluiden geen geweld aandoet. Vooral het kleine motortje dat mee lijkt te lopen, zorgt voor herkenning, evenals de glijdende klanken die als een sirene klinken. Het stuk wint aan expressie, getuige het basspel na zo’n twaalf minuten, wat overgaat in ronkend laag spel, waardoor het werk tijdelijk een donker karakter krijgt. Ook hier weet Cecilia Lopez passende geluiden bij te voegen en ook nu blijft (deze keer door de glijdende klanken) het lijntje intact waardoor het stuk herkenbaar blijft.

Een belangrijke rol in het stuk speelt de snaredrum. Cleaver is niet steeds in de weer met spel over zijn hele drumkit, maar weet bijvoorbeeld door te roffelen of door het simpel laten resoneren van de snare een spannende laag aan te brengen. Een hoogtepunt bevindt zich iets voor de helft van het werk, als de drie instrumenten elkaar vinden in een samenklank die samen met de resonantie eeuwig zou mogen duren. Daarvoor zijn met name Brandon Lopez en Cleaver echter te veel jazzmuzikant. Het stuk wordt als vanzelf omgebogen naar een nieuwe fase en die doet niet veel onder voor de voorgaande.

Gaandeweg neemt de individuele expressie in het stuk toe en lijkt de muziek ook vastere vormen te krijgen. Zo wordt rond de dertigste minuut door Cleaver een vast ritme gespeeld, terwijl verderop meer avant-garde jazz in het stuk sluipt. De muziek als geheel valt echter moeilijk in een hokje te plaatsen, staat op zichzelf. Het mooie van het spel op elektronica van Lopez is dat zij niet hoeft te overheersen. De Argentijnse gaat gedoseerd te werk, met precisie en gevoel en zij geeft ruimte aan de twee andere muzikanten. Die wordt door hen op passende wijze ingevuld, binnen de context van het werk maar met een individueel stempel.

Zo valt er in RED (DB) heel wat te ontdekken. Ook na ettelijke draaibeurten komen nog niet eerder opgevallen details naar voren. Belangrijker is echter dat het stuk zich ontwikkelt en dat daarbij de spanning behouden blijft. Het werk kent geen zwakke momenten en door de inbreng van de instrumenten die gevangen zijn in de netten bevat de muziek een dimensie die op wonderlijke wijze bijdraagt aan het totaalgeluid. RED (DB) is alles bij elkaar genomen een uniek werk waarin experiment en muzikale schoonheid hand in hand gaan.

RED (DB) bandcamp

Cecilia Lopez website