Satélite K, 2020

Nova Era, nieuw tijdperk. Het Barcelona Gipsy balKan Orchestra (voorheen Barcelona Gipsy Klezmer Orchestra, vandaar de hoofdletter K en de afkorting BGKO) noemt het nieuwe album zo. Is er ook sprake van een nieuw tijdperk voor dit bonte internationale gezelschap met Barcelona als standplaats? Ja en nee.

Nieuw is dat de bezetting van BGKO gewijzigd is. De voornaamste verandering betreft de vocalen, want de Catalaanse zangeres Sandra Sangiao is niet langer van de partij. In haar plaats horen we de Italiaanse Margherita Albita op het nieuwe album. Het is even wennen omdat Albita een ander timbre heeft dan haar voorgangster, maar haar stem en manier van zingen passen uitstekend bij het geluid van BGKO. Net als Sangiao weet Albita de emoties die in de muziek liggen goed te treffen en over te brengen op de luisteraar.

Verder is veel bij het oude gebleven, behalve dat Nova Era dertien nieuwe songs aan de discografie van het orkest toevoegt. Dat orkest bestaat uit muzikanten uit Catalonië/Spanje, Italië, Oekraïne, Servië, Frankrijk en Griekenland. Het internationale karakter is aan de muziek van BGKO af te horen. Op de vorige albums hebben de muzikanten al bewezen dat de internationale bezetting en het niet al te puristisch benaderen van de traditionele Balkanmuziek niet tot verwaterde versies van de oorspronkelijke liederen en instrumentale stukken leidt.

Integendeel, de uitvoering die dit orkest doorgaans geeft van de muziek uit het Oosten en Zuidoosten van Europa, is respectvol en gloedvol. De muziek zoals BGKO die maakt straalt levensvreugde uit. Melancholiek is de muziek ook regelmatig, maar ook dat maakt onderdeel uit van het op zijn minst hoopvolle en vaak positieve levensgevoel en liefde voor de muziek. Het nieuwe album brengt vertrouwde kwaliteit en het ensemble kiest zijn stukken met smaak en een goed oor voor samenhang.

Zoals al gememoreerd, tonen de muzikanten van BGKO zich geen starre puristen. Als een mengeling van stijlen of een combinatie van stukken goed voelt, is er geen rem om daarmee aan de slag te gaan. Zo horen we op Nova Era zowel Roemeense als Servische klanken in ‘Constantine, Constantine’, een combinatie van een Bulgaarse en een Roemeense dans in ‘Sedi Donka – Joc Mare’ en een combinatie van een Russisch zigeunerlied en een Hongaarse dans in ‘Nane Tsokha – Fuli Tschai’. Ook wordt een Noord-Macedonisch thema gekoppeld aan een Grieks lied in ‘Jana I Alexandris’.

De uitvoeringen van BGKO zijn vlekkeloos, om door een ringetje te halen. Wellicht dat een scherp randje hier en daar niet had misstaan, maar op de manier waarop het orkest steeds de juiste instrumenten (o.a. klarinet, viool, accordeon, gitaar) of een combinatie van instrumenten op het juiste moment een prominente rol geeft, valt niets af te dingen.

Opvallend is het Turkse lied ‘Dere Geliyor Dere’, niet alleen omdat het mooi wordt uitgevoerd, maar ook omdat The Ex en Tom Cora met dat lied in 1993 hun album And The Weathermen Shrug Their Shoulders openden. Waar zij destijds kozen voor een woordloze uitvoering, daar wordt de tekst – die in Turkije aan kinderen wordt geleerd – hier wel voor het voetlicht gebracht, met een glansrol voor Abita.

Tot slot verdienen de instrumentale stukken aandacht. Het album opent met het niet helemaal geslaagde ‘Dancing With The Rabbi’ omdat het hier een wel erg cliché klezmerstuk betreft waar het orkest niet zoveel aan heeft toe te voegen. Daar staan echter enkele bijzonder mooie en soms ook opzwepende instrumentals tegenover waarin vooral de dansbare Bulgaarse muziek hoogtij viert.

Kortom: Nova Era biedt ondanks de titel en de nieuwe zangeres niet veel nieuws onder de zon, maar dat is bij uitzondering eens geen bezwaar. BGKO is een topensemble dat de muziek uit de verschillende Balkanstreken kakelvers laat klinken en met vakmanschap en de juiste emoties brengt. Een prima plaat die doet uitzien naar optredens. Hopelijk kan het binnenkort.

Nova Era bandcamp

Barcelona Gipsy balKan Orchestra website