Oefenbunker, Landgraaf

Vrijdag 30 oktober 2020

Het zijn moeilijke tijden voor livemuziek, maar helemaal onmogelijk is het niet. Niet altijd, althans. De Oefenbunker in Landgraaf beschikt over een kleine concertzaal en over drie oefenruimtes voor bands. Die oefenruimtes zijn zeven dagen in de week bezet en daardoor heeft de op vrijwilligers draaiende organisatie toch mogelijkheden om concerten te organiseren, uiteraard in aangepaste vorm. Dat betekent dat maximaal twaalf personen zittend een concert kunnen bijwonen.

Vanavond wordt in de Oefenbunker door JazzBlazzt in eendrachtige samenwerking met Heerlen Jazz, SLIM Jazz en (h)ear een concert georganiseerd met fluitist Mark Lotz. Ook die zag zich geconfronteerd met problemen. Tours door Finland en Polen werden noodgedwongen geannuleerd. Vanavond zou hij oorspronkelijk met zijn Mark Lotz Trio komen spelen, een trio dat naast Lotz bestaat uit contrabassist Grzegorz Piasecki en drummer Wojciech Buliński. De ritmesectie is afkomstig uit Polen en dat betekent dat beide muzikanten bij terugkomst in in thuisland in quarantaine zouden moeten gaan. Begrijpelijk dus dat zij zich momenteel niet in het buitenland laten zien.

Lotz heeft echter in bassist Glenn Gaddum Jr. en drummer Jamie Peet zeer capabele vervangers gevonden. “Vervangers” is hier overigens het verkeerde woord, want met de twee Nederlandse muzikanten is gewoon sprake van een nieuw en heel ander trio. De muzikale aanpak is verschillend en hetzelfde geldt voor de sound van het drietal. Dat laatste verschil komt vooral door Gaddum, die geen contrabas maar een elektrische basgitaar bespeelt en qua basspel een volledig andere benadering heeft dan zijn Poolse collega. Het concert heeft daardoor een wat ander karakter dan verwacht.

De plek waar het concert plaatsvindt mag dan “oefenbunker” heten, helemaal geluiddicht is die niet. Bij aanvang van het concert merkt Lotz op dat er nog muziek te horen is. Het blijkt om geluid uit een van de oefenruimtes te gaan. Een enkele keer is dat storend tijdens het concert, maar over het algemeen valt het gelukkig mee. Lotz is een veelzijdig en virtuoos fluitist (hij studeerde zowel klassiek als jazz) die een scala aan blaastechnieken beheerst maar daar niet opzichtig mee te koop loopt. In enkele stukken experimenteert hij met klanken, waarbij hij effecten inzet of zijn stem gebruikt, maar in de stukken laat hij de fluit die hij in zijn handen heeft meestal op natuurlijke wijze klinken.

De van oorsprong Duitse fluitist geeft zijn twee medemuzikanten overigens alle ruimte. Vooral Gaddum krijgt veel gelegenheid om zijn kunnen op de basgitaar te etaleren. De bassist is thuis in jazz, funk, soul, pop, rock en hiphop, maar vanavond in Landgraaf valt vooral zijn fusionachtige sound op. Gaddum presenteert zich zonder enige noemenswaardige uitstraling, maar compenseert dat met vernuftige solo’s, waarbij hij vooral de hogere regionen van het bereik van zijn bas verkent en met behulp van effecten het geluid van de bas vervormt. Dat gebeurt niet al te sterk, want de fusion-sound blijft steeds intact.

Drummer Peet maakt veel indruk met zijn ritmische gevoel. Het is niet verwonderlijk dat hij een veelgevraagd drummer is in de nationale en internationale jazzscene. Ogenschijnlijk met groot gemak legt Peet zijn ritmische patronen, legt hij in zijn eentje een subtiele groove of brengt hij accenten aan in de muziek. Veel heeft hij daar niet voor nodig, want zijn drumkit bestaat slechts uit basdrum, snaredrum, hi-hat en twee cimbalen. Geen toms dus, zelfs geen floortom. Desondanks is het drumspel, met sticks, brushes of een combinatie van beide, zeer variabel.

Het concert opent met ‘Euterpe’, een compositie van de Amerikaanse saxofonist Sam Rivers. Het is ook te vinden op The Wroclaw Sessions van het Mark Lotz Trio, maar het stuk wordt nu wat anders benaderd. Hetzelfde geldt voor ‘Segment’ van Charlie Parker. Een heel enkele keer lijkt het trio even zoekend en niet helemaal op elkaar ingespeeld, maar over het algemeen wordt er relaxt en soepel gemusiceerd, met een open geluid waarin elk van de instrumenten goed tot uiting komt.

Lotz is niet alleen geïnteresseerd in westerse muziek. Hij groeide gedeeltelijk op in Oeganda en daar is zijn liefde voor Afrikaanse muziek ontstaan. Daarnaast bracht hij drie cd’s uit met Afro-Cubaanse muziek. Voor het concert in Landgraaf heeft hij een aantal fluiten bij zich en daarnaast bedient hij zich van effecten met zijn voeten. In het eerste stuk van de tweede set bespeelt Lotz een Bansuri fluit, een instrument gemaakt van bamboe. Hij gebruikt elektronica om een Indiase raga te creëren waar hij overheen improviseert. Het is een fraai hoogtepunt van de avond, helemaal als Peet en Gaddum invallen en de muziek als vanzelf een andere weg zoekt en een mooie combinatie van jazz en Noord-Indiase muziek ontstaat.

Vermelding verdient ook het werk waarin Lotz basfluit speelt. Het stuk is licht groovy, waarbij Lotz met zijn effecten een lage ondergrond aanbrengt waarop wordt geïmproviseerd. Voor alle stukken geldt dat een compositie als vertrekpunt geldt, waar vervolgens al improviserend door het trio een eigen draai aan wordt gegeven. Het zorgt ondanks alle Covid-19 gerelateerde ongemakken voor een ontspannen, soms ietwat braaf maar muzikaal hoogstaand concert.

Mark Lotz website

Glenn Gaddum Jr. website