Multikulti Project, 2019

Vrije muziek kent vele gedaanten en er zijn muzikanten die zich in tal van die gedaanten thuis voelen. Neem bassist Gonçalo Almeida, Portugees en woonachtig in Rotterdam, die bijvoorbeeld met het LAMA Trio beschaafde jazz met een avant-garde randje maakt, maar ook met Albatre vuige jazz met een zeer stevige rockgroove produceert. De bassist is daarbij zeer productief. Zo verscheen zeer onlangs nog de prachtplaat Canícula Rosa van The Selva, met – naast Almeida – Ricardo Jacinto op cello en Nuno Morão op drums.

Op een stijl meer of minder wordt ook niet gekeken door gitarist Diego Caicedo, die tot nu toe twee solo-albums uitbracht, deel uitmaakt van het Discordian Community Ensemble, samenwerkt met vocaliste Ilona Schneider en een cd uitbracht met een trio dat naast hem bestaat uit klarinettist Luiz Rocha en drummer Marko Jelača. Vorig jaar was hij nog te horen op Demonology, samen met altsaxofonist El Pricto, bassist Javier Garrabella en drummer Vasco Trilla.

Laatstgenoemde is ook hier van de partij en ook hij is een drukbezet muzikant. Vorige maand nog verscheen a Brighter Side of Darkness, een duoplaat van Trilla en trompettist Luís Vicente. Vorig jaar bracht de slagwerker het solo-album The Torch In My Ear uit en was hij te horen op het album van L3, dat naast Trilla bestaat uit Vicente en saxofonist Yedo Gibson. Dat album verscheen in de Spontaneous Music Tribune Series op het Poolse Multikulti Project. In dezelfde serie is nu Low Vertigo van het gelijknamige trio verschenen.

De muziek van Low Vertigo is spontaan, grofkorrelig en doomy, maar waar een doom metalband het geluid volvet zou maken, zorgen de drie zich in vrije improvisatiekringen bewegende muzikanten voor een afgeroomder sound, zodat de muziek ademruimte heeft. De muziek klinkt daardoor minder zwaar, maar heeft niet minder impact. Gitarist Caicedo mag zich uitleven in solistisch spel, maar put zich niet uit in oeverloze en strontvervelende solo’s. Het is het samenspel waar het uiteindelijk om gaat en Almeida en Trilla spelen daarin een even voorname rol.

Almeida’s bassound is in opener ‘Akakabuto’ scherp, helt soms over naar feedback en distortion en doordat die grenzen worden opgezocht blijft de muziek spannend. Het vervormde basgeluid is de leidraad, terwijl Caicedo repeterende motieven en solistisch spel afwisselt en Trilla zich bedient van de basdrum, toms en bekkens (géén snare). In ‘Bitumen Scrotum’ klinkt de basgitaar zwaar. Zijn doomy geluid wordt gepareerd met gitaarspel dat zich richting noiserock en avant-garde metal beweegt. Trilla lijkt black metal, doom metal en jazz te combineren in zijn drumspel. Het trio is sterk in de chaotische passages, waarin men wonderwel de controle niet verliest.

De titeltrack duurt ruim veertien minuten en is een van de twee langere stukken op het album. Het tempo is funeral doom-achtig traag en aanvankelijk is nauwelijks een drumslag per seconde te tellen. De bas is ook hier de motor, laag ronkend en grommend, terwijl Caicedo vrij spel heeft op de traag voortbewegende muziek. Dat is het uitgangspunt. Tussendoor horen we echter ook hoge noten uit Almeida’s bas komen en legt Trilla tussen de elementaire slagen door ook accenten. Het originele ritme wordt losgelaten, maar de muziek blijft hard en donker klinken. Het tempo wordt een enkele keer stilgelegd, Almeida veroorlooft zich een paar razendsnelle loopjes of juist een hoge drone, die door Trilla met ruisende bekkens worden begeleid. Caicedo experimenteert er ondertussen op los, tovert tegendraadse motieven uit zijn gitaar en wisselt rusteloos spel af met lang doorklinkende akkoorden. In het laatste gedeelte mondt het samenspel uit in een welhaast kakofonische climax, waarna in langzaam tempo wordt afgebouwd.

‘Hair Mortar Discharge’ is het meest roerige stuk op het album. Het begint vol gas en een aantal keer denk je dat het vrije spel zal uitmonden in een rockgroove. Het gebeurt niet. De muzikanten blijven volharden in hun individuele spel, dat bijzonder goed blijkt te matchen. Pas na drieënhalve minuut speelt Almeida een motief, dat echter al snel weer verdwijnt in de muzikale anarchie. Het ruim elf minuten durende slotstuk ‘Placenta Asphalt’ opent met luide feedback, waarna de drums, de zware bas en de distortion van de gitaar de mammoettanker slepend op gang trekken. Een flard van de oude Black Sabbath klinkt door en de muziek neigt naar drone metal, maar het trio vermijdt al te grote metalcliché’s. In tegenstelling tot de andere stukken op het album, blijft Low Vertigo in dit stuk in het vaste stramien spelen, al wordt op het zware en lome thema volop gevarieerd. De manier waarop het trio het stuk langzaam laat uitlopen, is indrukwekkend en bijzonder fraai.

Low Vertigo is een album dat zowel niet puristisch ingestelde jazzliefhebbers als ruimdenkende (doom) metalliefhebbers moet kunnen aanspreken. De muziek is hard en zwaar, maar binnen die context ook speels en avontuurlijk. Afspelen op luid volume wordt sterk aanbevolen, want dan komt de fysieke sensatie die de muziek teweegbrengt het best tot zijn recht.

Low Vertigo bandcamp

Gonçalo Almeida website

Vasco Trilla website