Art First, 2017

Maximilian Latva is een componist en performer uit de Finse hoofdstad Helsinki. Als uitvoerend kunstenaar schuwt hij controverse en perversie niet, maar zijn kunst stemt ook tot nadenken. Check zijn interessante performances met Katri Kainulainen, waarin dood, verval en seks terugkerende thema’s zijn, vaak tegelijkertijd. Karkassen van dieren (vooral vogels) zijn in het werk van Latva terug te vinden, zo ook in het artwork bij zijn muziek. In december 2017 verscheen het laatste album Hrön.

Als componist en muzikant gaat Latva geheel zijn eigen weg. Zijn instrumentale, elektronische muziek kun je gemakzuchtig onder de noemer ambient scharen, maar daarmee wordt datgene wat de Fin doet niet helemaal recht gedaan. Er is wel sprake van klanklandschappen, maar niet van rustig meanderende of langzaam opbouwende muziekstukken. Zelf noemt Latva het electronic chamber music. Daar zit wel wat in, maar de muziek is vaak te druk en soms ook te heftig om voor kamermuziek door te kunnen gaan.

Geen lieflijke soundscapes dus, de muzikale landschappen die Latva maakt zijn die van een getormenteerde ziel. De muziek is constant in beweging en verandert van richting door de geluiden die worden geproduceerd. Een beat is er niet en er zijn ook nauwelijks repeterende patronen. De muziek geeft je als luisteraar geen rust, steeds moet je op je qui vive zijn, want meermaals weet de muziek te verrassen en aandacht verslappen betekent essentiële onderdelen missen.

Het gebrek aan herhaling betekent niet dat sprake is van richting- of doelloze exercities; er steekt een duidelijk idee achter elk van de zeven stukken op Hrön. En dat is te horen, ook al heb je als luisteraar weinig houvast. De muzikale wereld die Latva je voorschotelt, is niet vredig, die is virulent. Noise is een niet onbelangrijk onderdeel van de muziek, niet om het maken van herrie alleen, maar als onderdeel van de muzikale weergave van de onaantrekkelijke kant van het bestaan. Misschien loopt dat bestaan wel op zijn einde.

Voor het bereiken van het muzikale resultaat maakt Latva gebruik van een klein modulair systeem, twee monosynths, verschillende gitaarpedalen en speelgoedinstrumenten. Daarnaast zijn gesamplede akoestische geluiden te horen. De mogelijkheden die de muzikant daarmee heeft, zijn schier eindeloos en op Hrön wemelt het dan ook van de geluidsvondsten. Toch maakt het album een gefocuste indruk.

Opener ‘Ajatuksesta luopuminen’ bestaat voornamelijk uit lange klanken, die traag over en langs elkaar schuren. Gaandeweg treedt steeds meer ontregeling op door terugkerende en incidentele geluiden, die donkerte en vervreemding aanbrengen in het landschap. Latva’s fixatie met karkassen is terug te vinden in de titel ‘Ruumin sisään’, dat ‘Binnenin het karkas’ betekent. Met enige fantasie waan je je inderdaad in een karkas van een dier, waar je vreemde maar fascinerende vormen gewaarwordt. Soms moet je wrikken om ergens bij te kunnen, wat door Latva wordt verklankt. Het stuk is niet duister of zwaar getoonzet, maar licht met een morbide ondertoon.

In ‘Dermestes’ wordt, na een traag maar dreigend begin, plotseling en radicaal van richting veranderd door een melodie, die zowel plezierige als gemene trekjes heeft. De klanken schuren en steeds wringt het geheel in meer of mindere mate. In ‘Alkukuvien sammuminen’ wordt een donkere en helse situatie gecreëerd. Latva heeft de noiseknop gevonden, waarmee hij steeds opnieuw uithaalt met harde elektronische klanken, zonder genade. De wereld lijkt er wat beter uit te zien in ‘Mitättömyyden kohtaaminen’, maar het is schijn. Er is dreiging en onrust, verpakt in elektronische klanken en gesamplede geluiden die op de bedaarde ondergrond worden gelegd.

‘Pehmeitä kohtia pimeydessä’ is het meest speelse stuk op het album, een collage van losse geluiden die op onverklaarbare wijze toch samenhang vertonen en waarmee een abstract verhaal wordt verteld. Tegen het einde duiken flarden van melodieën op. Besloten wordt met ‘Ensimmäinen lapiolinen multaa’ (‘Eerste schop met vuiligheid’), dat minder smerig uitpakt dan de titel doet vermoeden. Orgel- en koperklanken zijn te ontwaren, maar de elektronica zorgt ervoor dat het nooit te gewoontjes of te makkelijk wordt.

Want Latva heeft zijn muziek graag tegendraads en ongeriefelijk, zodat je moeite moet doen om het te doorgronden. De veelheid aan klanken, het verschuiven van texturen en het spelen met klankkleuren gebeurt op arglistige wijze. De Fin neemt je mee op een muzikale reis door zijn verraderlijke en ongure wereld en zorgt er onderweg voor dat je er nooit echt vat op krijgt. En er dus gefascineerd naar blijft luisteren.

Hrön bandcamp