Audiotrauma, 2017

Ecstasphere is het project van Ophelia The Suffering, zetelend in Hamburg. Het is niet het enige project, want de Duitse brengt ook muziek uit onder haar eigen artiestennaam en als Aphexia. Van Ecstasphere zagen al eerder twee albums en twee ep’s (onder de noemer Ecstasphere/Aphexia) het daglicht. De elektronica-muzikante gaat thematisch te werk, doet aan zelfonderzoek en creëert op basis daarvan haar muziek.

Die muziek werd voorheen gekenschetst als rhythmic noise, maar die term doet datgene wat Ecstasphere brengt schromelijk tekort. Het is veel meer dan dat, al is het lastig er een genre-etiket op te plakken. De muziek is dansbaar en beïnvloed door IDM, maar in haar werken strooit Ophelia The Suffering met verwijzingen naar andere genres. Vooral klassieke muziek was tot nu toe terug te horen in de muziek, niet als vreemde toevoeging maar op een natuurlijke manier geïntegreerd in de sterk ritmische geluidskunst. Die laatste term is opzettelijk gekozen, want wat de Duitse muzikante doet, kan als het maken van kleine kunstwerken worden gezien.

Dat geldt helemaal voor het nieuwe album Transgressions: Documenting Decay, dat half december 2017 is verschenen bij Audiotrauma. Waar de voorgaande albums vooral handelden over eigen ervaringen en gevoelens, is op het nieuwe album een politieke en maatschappelijke context nadrukkelijk aanwezig. Volgens Ophelia hebben politieke en maatschappelijke opvattingen en persoonlijke opvattingen en gevoelens invloed op elkaar. Zij vindt het noodzakelijk om een statement te maken tegen de huidige politieke en maatschappelijke teneur, het fascisme en het ongebreidelde kapitalisme. Die boodschap wordt er niet tekstueel ingehamerd, maar is verwerkt in de muziek.

Transgressions: Documenting Decay is een rijk album: rijk aan muzikale ideeën en invalshoeken, rijk aan ritmes en rijk aan melodieën. Ophelia verweeft een keur aan ingrediënten, zodanig dat intelligente en gevoelvolle elektronische songs ontstaan, waarin bij tijd en wijle ook instrumenten als viool, piano en gitaar opduiken. De Duitse is opgegroeid met progrock en dat hoor je terug in de ingewikkelde structuren die zij hanteert en in de opbouw van de songs. Een four-on-the-floor beat is niet terug te vinden op het album en Ecstasphere verandert van ritmes gedurende de songs. Het is mede de complexe ritmiek die dit album zo aantrekkelijk maakt.

Een andere belangrijke factor is de manier waarop metal is verwerkt in de muziek, te beginnen vanaf de tweede track, ‘Distance’. Aanvankelijk speelt de viool een belangrijke rol. Daaromheen horen we ingenieuze maar ook aanstekelijke ritmiek. Het stuk valt een paar keer stil en verandert van dynamiek. Ophelia zingt dromerig. Maar dan wordt een stevige metalriff dominant en verandert de klankkleur van het stuk aanzienlijk. Een pianopartij wordt toegevoegd. Het is werkelijk prachtig hoe alles in elkaar past.

Metal horen we ook terug in ‘The Document’, dat echter begint met een snel elektronisch ritme en (aanvankelijk woordloze) zang. Die zang doet wat mystiek aan, maar door de zware ritmiek blijft Ecstasphere met beide benen op de grond. Het begin van ‘Destroyer’ doet wat denken aan het Nederlandse Kong, maar Ophelia gaat haar eigen weg. Opvallend zijn de screams die opduiken in de metalgedeelten van beide hiervoor genoemde songs, hoewel die er niet dik bovenop liggen maar zijn opgenomen in de muziek.

‘Dissolved Girl’ laat nog meer metal horen, staccato gebracht. Ook dit stuk zit ritmisch fantastisch in elkaar, inclusief zware pianoklanken. En zijn dat klanken van een echte hoorn? Het lijkt er wel op. Die hoorn is ook terug te horen in ‘Destructured Faces’, een langzame melodie spelend die wordt omgeven door hectische ritmiek. In ‘Dysfunction’ treedt akoestische percussie naar voren (het lijkt wel een slagwerkgroep), omringd door elektronische geluiden. In het tweede deel overheerst elektronische ritmiek inclusief gebroken ritmes.

De klassieke invloeden zijn iets teruggedrongen ten opzichte van voorgaand werk van Ecstasphere, maar ze zijn er nog steeds. Zo wordt in opener ‘Displaced Desires’, dat een snel tempo kent en zwaar is aangezet, een klassieke toets aangebracht door gaandeweg strijkers door te laten klinken, waarbij overigens een tempootje lager wordt geschakeld. In de lange afsluiter ‘I Do, I Undo, I Redo’, klinkt de klassieke inslag met name door in het eerste en het laatste gedeelte, ook nu door de inbreng van strijkers. Het stuk is trouwens het meest fragmentarische werk op de plaat. Het eindigt verrassend doordat op het eind basgitaar en drums het album uitluiden.

Hoewel het metalelement opvallend aanwezig is, is Transgressions: Documenting Decay vooral een elektronisch album dat ritmisch grote indruk maakt. Daarnaast straalt het hele album uit dat hier een muzikante aan het werk is die haar eigen verhaal vertelt. Al wordt de boodschap er niet ingeramd, de urgentie spat van de muziek af. Ecstasphere klinkt op het album als een muzikale act met een duidelijk gezicht en een eigenwijze muzikale, maatschappelijke en persoonlijke opvatting. De muziek is lekker stevig aangezet maar zit ook vol subtiele details. Prachtplaat.

Transgressions: Documenting Decay bandcamp