Het Amsterdamse label Moving Furniture Records bestaat inmiddels acht jaar en dit jaar verschenen van het in experimentele elektronische muziek – met de nadruk op ambient en drone – gespecialiseerde label zeven releases. De twee laatste uitgaven worden hieronder besproken. Moving Furniture wordt gerund door Sietse van Erve, die zelf muziek maakt onder de naam Orphax. Daarvan verscheen recent een cd-r die ook te vinden is op de bandcamp-site van Moving Furniture, maar die in eigen beheer is uitgebracht.

Tasos Stamou – Koura

tasos-stamou-koura

Moving Furniture, 2016

Tijdens de septembereditie van het Incubate Festival in Tilburg dit jaar was Tasos Stamou een van de hoogtepunten. De vanuit Londen opererende muzikant imponeerde met zijn drones en zijn vindingrijke spel op de citer, een snaarinstrument dat werd bespeeld met objecten als een e-bow, een strijkstok en een propellertje. Het visuele aspect droeg bij aan een enerverende luisterbelevenis.

Rond dezelfde tijd is bij Moving Furniture de cd Koura verschenen. ‘Koura’ is een traditioneel ceremonieel bij het scheren van schapen dat in landelijke streken van Kreta nog gewoonte is. Het is een weetje dat voor de beleving van de muziek niet echt van belang is, maar meer de afbeelding op de hoes verklaart.

Koura bestaat uit twee drone-stukken, ‘Zither Drone’ en ‘Chord Organ Drone’. Beide stukken maken deel uit van een serie waarin een drone van één instrument wordt neergelegd. Het eerste stuk is te vergelijken met wat Stamou tijdens Incubate ten gehore bracht. Een constante drone van de citer wordt aangevuld met live elektronica en het bewerken van de snaren van het instrument. Het hypnotiserende drone-efffect gaat daarmee een beetje verloren, maar daar krijg je dan een scala aan bewerkte citerklanken voor terug. Toch ontbeert ‘Zither Drone’ aanvankelijk een beetje spanning; echt verrassen doen de klanken niet en de eerste twaalf minuten blijft dat zo. De duidelijke koerswijziging die dan intreedt, vooral qua sfeer, maakt het weer enigszins goed, helemaal als de klanken een wat onheilspellender vorm aannemen.

In ‘Chord Organ Drone’ wordt een Höhner Organetta gebruikt, een klein orgel waarvan een drone wordt gemaakt die tot een veel spannender resultaat leidt dan in het eerste stuk. De gelaagde drone is zelfs zo met spanning geladen dat alleen dat al genoeg zou zijn om minutenlang te blijven boeien. Stamou stapelt en schuift met lagen, maar hij verbreekt de magie van de orgeldrone niet. ‘Chord Organ Drone’ is een veel statischer muziekstuk dan ‘Zither Drone’, maar er gebeurt minstens zo veel onder de oppervlakte in dit betoverend mooie stuk.

Orphax – Music for Thài Ngoc

orphax-music-for-thai-ngoc

Eigen beheer, 2016

Sietse van Erve maakt als Orphax op drone gebaseerde, minimale muziek. In een aantal van zijn werken is slechts spaarzaam enige beweging waar te nemen. Dat geldt in zekere mate ook voor ‘Music for Thái Ngoc’, een precies een uur durend muzikaal landschap waarin wel hoorbaar accentverschuivingen plaatsvinden, maar dat als basis één doorlopende, ruisende grondtoon heeft.

Thái Ngoc is een Vietnamese man die  beweert al drieënveertig jaar niet te hebben geslapen. Van Erve kende enkele maanden geleden ook een korte periode met slaapproblemen en besloot een stuk muziek te creëren waarin ‘slaap’ centraal staat. “Sleep well” is aan de binnenkant van de cd-verpakking te lezen en het stuk lijkt inderdaad tot slapen uit te nodigen. Maar dan niet omdat de muziek slaapverwekkend saai is, maar omdat de klanken een rustgevend en louterend effect hebben.

De muziek is tegelijkertijd ook verre van spanningsloos; een lichte dreiging is constant aanwezig en de muzikale klanken zijn ook niet onder de noemer ‘braaf’ te scharen. Sommige klanken zwellen aan, sterven weg en komen weer opzetten, al dan niet in een lichte variant van de oorspronkelijke vorm. Er gebeurt dus wel degelijk iets, zowel aan de oppervlakte als in de onderliggende lagen. De bij aanvang opgeroepen algehele sfeer blijft echter het hele stuk hetzelfde, al verschiet ook de grondlaag gedurende het stuk (en bijna onmerkbaar) van kleur.

Het is een wonderlijke paradox, spannende muziek die rust geeft, maar het is wel exact wat ‘Music For Thái Ngoc’ kenmerkt. Het gebeurt bovendien op een fraaie, hypnotiserende wijze, want het stuk houdt je met minimale middelen een uur lang in zijn greep. Als je wakker blijft tenminste.

Cinema Perdu – Interventions In A Landscape

cinema-perdu-interventions-in-a-landscape

Moving Furniture, 2016

Cinema Perdu is het project van Martijn Pieck en daarmee maakt hij naar eigen zeggen ‘soundtracks without movies’. Field recordings vormen de basis van de muziek die hij creëert, waarin het landschap een belangrijke rol speelt en waarin in dit geval van de menselijke ingrepen in het kustlandschap worden verklankt. Het klinkt misschien wat vergezocht, maar Cinema Perdu maakt het uitgangspunt werkelijk hoorbaar in vier wondermooie stukken.

Waar de muziek van Statos Stamou en Orphax een zekere gelijkmatige rust uitstraalt, is die van Cinema Perdu beweeglijker en ook wat noisier. Wat beeldender ook, geholpen door de titel en de beschrijving van het project van Pieck. Ieder stuk op Interventions In A Landscape vertelt een eigen verhaal; het muzikale landschap is niet statisch, het verandert, heeft dynamiek en richting. Met de ogen dicht ontvouwt zich een schouwspel dat steeds weer nieuwe inzichten biedt.

In ‘Leihoek’ wordt de drone na zes minuten overgenomen door noisy field recordings en daarna wordt de dreigende rust wreed verstoord door snelle, vreemd onrustige klanken. De overgang is abrupt, verrast totaal en het contrast dat ermee wordt aangebracht draagt bij aan het abstracte maar meeslepende verhaal, dat met een drone op passende wijze wordt afgerond. ‘Cornwell’ klinkt in het begin als de zee, maar dan wel enigszins klinisch, zonder bijbehorende omgevingsgeluiden van vogels bijvoorbeeld. Op organische wijze maakt de zee plaats voor een meerlagige drone, die weer overgaat in een orgeldrone (zo klinkt het althans). De gespannen rust wordt ook in dit stuk verstoord, niet abrupt maar geleidelijk doordat de klanken steeds dreigender worden.

Industriëler klinkt ‘IJmuiden’, want de noise overheerst aanvankelijk: Tata Steel is niet ver weg. De sfeer slaat echter om en halverwege bevindt je je als luisteraar in een kalm landschap; de dreiging is hoorbaar maar wordt op afstand gehouden. ‘Hoek van Holland’ opent met een meerlagige, donkere drone, alsof donderwolken in aantocht zijn boven zee. Het trekt echter over en met korte bliepjes en piepjes krijgt het stuk machinale trekjes en even later gaan de machinale geluiden vergezeld van opdoemende en wegstervende lange tonen. Tegen het einde volgen verschillende geluiden en ideeën elkaar op, totdat een enkele klank resteert en plots het einde daar is.

Ieder zal zijn eigen persoonlijke beleving vinden in de soundscapes die Cinema Perdu creëert, want het moge duidelijk zijn dat de beeldende kracht van Interventions In A Landscape bijzonder groot is. Een muzikale reis door een kustlandschap die louter in de geest plaatsvindt. Fascinerend.

Moving Furniture Records Bandcamp

Moving Furniture Records Website

Cinema Perdu Website

Orphax Website

Tasos Stamou Website