Trikont, 2016

Neue Volksmusik is een genre waarin elementen van traditionele volksmuziek vermengd worden met genres als jazz, hiphop, folk, rock en punk. Vaak reikt de populariteit van de muzikanten niet verder dan de eigen regio, maar soms wordt op kleine schaal nationaal en zelfs internationaal succes geboekt. Zo weet het Oostenrijkse Attwenger ook buiten de landsgrenzen te scoren met een mix van Oostenrijkse volksmuziek, folk, hiphop en punk, nota bene gezongen in Boven-Oostenrijks dialect.

Het Duitse platenlabel Trikont is gespecialiseerd in traditionele muziekstijlen. Zo zijn op het label verzamelaars uitgekomen met muziek uit Beieren, Boven-Oostenrijk, Oekraïne, München en Wenen, is een aantal cd’s verschenen met verschillende versies van ‘La Paloma’ en cd’s met Amerikaanse cajun, zydeco en polka. Daarnaast zijn ook naar thema gerangschikte schijfjes uitgebracht. De nadruk op traditie betekent echter niet dat men bij Trikont louter puristisch te werk gaat. Integendeel, de Neue Volksmusik mag zich ook in de warme belangstelling van het label verheugen.

Enter Kofelgschroa, afkomstig uit het Beierse Oberammergau, twintig kilometer van de Oostenrijkse grens en bestaande uit vier jonge mannen die zich sterk laten beïnvloeden door de traditionele volksmuziek uit de eigen streek, zich bedienend van het eigen dialect. De muziek van het viertal klinkt daardoor op het eerste gehoor erg traditioneel, op het oubollige af, alsof de tijd in Oberammergau jaren heeft stilgestaan. De muziek kent echter een onderlaag die een lichte hang naar moderniteit verraadt.

Baaz is de derde langspeler van Kofelgschroa, want het titelloze debuut uit 2012 en Zaun uit 2014 gingen eraan vooraf. Veel is er niet veranderd en in het geval van deze Zuid-Duitsers is dat een pluspunt, want op de wonderlijke combinatie van Beierse volksmuziek en voorzichtige elementen uit folk, krautrock, electro en Italiaanse filmmuziek is maar lastig vat te krijgen en de eigen muziekstijl die daarmee wordt gecreëerd is nog lang niet uitgekauwd. Het instrumentarium doet gedeeltelijk denken aan een Duitse blaaskapel (helikontuba, tenorhoorn, flügelhorn), maar wordt aangevuld met acccordeon, gitaar, orgel en percussie.

Vergelijkingsmateriaal is er eigenlijk niet, al komt de sound, mede door de gedeclameerde in plaats van gezongen tekst in ‘Käfer’ enigszins in de buurt van De Kift ten tijde van Krankenhaus. Opvallend is de rol van het orgel in opener ‘Pokal’ (dat handelt over een gewonnen langlauf-beker die staat te verstoffen op de plank) en in het titellied. Voortstuwing van de nummers geschiedt vooral door de tuba, en in ‘Baaz’ klinkt licht de invloed van Kraftwerk door, maar dan gespeeld met voornamelijk traditionele instrumenten.

Het kost een beetje moeite, maar het dialect waarin Maximilian Pongratz zingt is te verstaan, in tegenstelling tot bijvoorbeeld het Beiers dialect van LaBrassBanda of het Boven-Oostenrijks van Attwenger. Vaak wordt meerstemmig gezongen en net als bij Attwenger doen de vocalen aanvankelijk wat droogkomisch aan of lijkt sprake te zijn van spot, maar dat blijkt bij Kofelgschroa bij nadere beluistering niet zo te zijn. De aparte teksten behandelen alledaagse en daardoor helemaal niet zo voor de hand liggende onderwerpen, maar ook zaken als een ‘Loopmaschine’ en een ‘Annoraaq’.

De rol van de accordeon neemt in het tweede deel van de plaat toe, waardoor de volksmuziekkarakter alleen maar toeneemt. De blaasinstrumenten klinken zuiver en rond. Instrumentals ‘Hotel Kovèl’ (de plek waar Baaz werd opgenomen) en het romantische ‘Pauline’ tonen de band op zijn traditioneelst. Incidenteel worden andere instrumenten ingezet zoals de pianopartij in ‘Zug’ en de trombonesolo in ‘Annoraaq’.

Anno 2016 vergt het misschien wat inspanning om de schoonheid van de op traditionele volksmuziek gebaseerde muziek van Kofelgschroa te ontdekken, maar het loont de moeite om de plaat een paar draaibeurten de kans te geven te groeien. Nergens laten de Duitsers zich verleiden tot het oppimpen van hun sound met elektronica of elektrische gitaren. De humor is onderkoeld en intelligent en de muziek eigenwijs, oprecht en charmant. Op Baaz weet de band met soms simpele middelen een glimlach op je gezicht te toveren en te ontroeren, en dat soms zelfs tegelijkertijd. Volstrekt uniek en prachtig.

Kofelgschroa Website

Trikont Website