Clean Feed, 2016

Een van de interessantere jazzmuzikanten van de laatste jaren is de Noorse trompettist Thomas Johansson. Hij maakt deel uit van Friends & Neighbors, Paal Nilssen-Love’s Large Unit en All Included. Zijn eigen jazzensemble heet Cortex en Live in New York is daarvan het vierde album, het tweede op het Portugese label Clean Feed. En dat is dan weer een van de interessantere jazzlabels van de laatste jaren.

De instrumentatie van Cortex is de ‘classic’ Ornette Coleman-bezetting – sax, trompet, bas, drums – en de sound  komt logischerwijze aardig overeen van dat van het kwartet van Coleman. Ook John Zorn is een invloed, maar dan niet zozeer dienst Ornette Coleman-hommage Spy vs. Spy, waarop de muziek van Coleman in een hardcorepunkjasje wordt gegoten, maar het Masada-kwartet met Dave Douglas, Greg Cohen en Joey Baron. In tegenstelling tot Zorns kwartet treedt de Joodse (klezmer)invloed bij het kwartet uit Noorwegen niet op de voorgrond.

Naast Johansson bestaat Cortex uit Kristoffer Alberts (saxofoon), Ola Høyer (bas) en Gard Nilssen (drums). Johansson is verantwoordelijk voor de composities en de unisono door hem en Alberts gespeelde thema’s laten er geen misverstand over bestaan dat Ornette Coleman en het Masada-kwartet belangrijke invloeden zijn. Vooral het thema van ‘Fall’ had zo op The Shape Of Jazz To Come kunnen staan. Door het ontbreken van een akkoordeninstrument ontstaat een lekkere kale sound die alle ruimte biedt om vrij te soleren.

En dat doen Johansson en Alberts dan ook volop, waarbij de soloruimte ongeveer gelijk is verdeeld en de muzikanten niet voor elkaar onder doen. Zodra Alberts een enkele keer een repeterend patroon aanbrengt, ondersteund door de ritmesectie, brengt dat Steve Lacy in herinnering. Johanssons open en melodieuze sound is stijlvol, evenals zijn gedempte toon, maar hij overtuigt ook met meer weerbarstig spel. Dat laatste geldt overigens ook voor Alberts.

Hoe goed de twee blazers ook soleren en op elkaar ingespeeld zijn, het is de ritmesectie die de show steelt op Live in New York. Høyer en Nilssen vormen een strakke en energieke ritmetandem die krachtig klinkt zonder dat wordt vervallen in rock; de ritmes en groove blijven jazzy en weten de muziek danig op te zwepen. Als solist laten beiden zich gelden in ‘Ghost March/Ahead’, dat met ruim twintig minuten de hoofdmoot uitmaakt van deze korte (35 minuten) cd.

Cortex vindt op Live in New York een fraaie balans tussen hardbop en freejazz, zonder opsmuk, zonder overbodige fratsen. Vernieuwend is de muziek geenszins, maar de razende ritmesectie, de fanatiek solerende blazers en het zeer hechte samenspel staan garant voor een flinke dosis opwinding, die uiteindelijk veel belangrijker is dan originaliteit.

Cortex Website

Thomas Johansson Website

Gard Nilssen Website

Kristoffer Alberts Website