Duvelhok, Paradox, Little Devil en Extase, Tilburg
Vrijdag 9 september 2016

Het Incubate Festival duurt nog twee dagen, maar de vrijdag mag nu al een topdag worden genoemd. Natuurlijk moet weer het nodige worden gemist, maar de gemaakte keuzes pakken goed uit. Een dag met letterlijk en figuurlijk vuurwerk.

Eerst maar weer eens de rust van de fraaie locatie die Duvelhok heet opzoeken. Die rust wordt verstoord zodra de hoofdtelefoon wordt opgezet, want net als gisteren is sprake van silent disco. Dit keer is Otto Lindholm degene die zijn elektronische klanken door de draadloze hoofdtelefoons jaagt. Lindholm speelt contrabas en bewerkt de geïmproviseerde klanken die hij uit dat instrument haalt door middel van allerlei elektronica, die hij bedient met zijn handen en een voet. De muziek die zo ontstaat heeft een noisy drone-effect. Lindholm maakt loops van zijn elektronisch gemanipuleerde basgeluiden, maar ook worden effecten ‘live’ aan het instrument onttrokken. Zodra de hoofdtelefoon wordt afgedaan, hoor je de Zweed alleen zijn bas bespelen, zonder manipulatie, en dat levert een mooi contrast op. Met name in het eerste (lange) gedeelte van het optreden overtuigt Lindholm en dat doet hij ook als hij zijn contrabas een paar minuten niet aanraakt en louter met zijn elektronica in de weer is. Tegen het einde krijgt het concert een meer fragmentarisch karakter en zijn wat te abrupte overgangen te horen. Het is te weinig om af te doen aan een spannend concert.

ottolindholmincubatetilburgsep16-07

In Paradox is het tijd voor dag twee met acts die te vinden zijn op het Moving Furniture label. Zeno van den Broek is de eerste die mag aantreden. De tegenwoordig in Kopenhagen verblijvende Nederlander staat in het donker, naast een groot scherm waarop werkelijk schitterende, voornamelijk zwart-witte visuals, bewegend op de klanken van de muziek, te zien zijn. Samen met de elektronische muziek ontstaat zo een audiovisuele performance. Ruimte en ruimtelijkheid zijn belangrijke elementen in het werk van Van den Broek, die gebruik maakt van white noise en sinusklanken. De zware basklanken zijn voelbaar en er resoneert ook iets mee in de ruimte, wat bijdraagt aan de bedwelmende totaalervaring.

zenovandenbroekincubatetilburgsep16-06

Het leukste optreden van de dag komt op naam van Terrie Ex, in Little Devil. De The Ex-gitarist speelt een korte geïmproviseerde soloset, waarbij zijn gitaar als het ware binnenstebuiten wordt gekeerd. Die op het oog stokoude gitaar wordt bewerkt met een trommelstok en een klein glas, Terrie schopt met zijn bovenbeen tegen het instrument en schuurt met de snaren over de rand van het podium. Het levert allemaal heerlijk ruwe klanken op. Terrie besluit ook de vloer van het podium met zijn gitaar te ‘stofzuigen’, daarbij met zijn vingers zachtjes de snaren beroerend, en op die manier vindt hij een lekker ritme dat even wordt aangehouden. De typische motoriek van de gitarist doet de rest in dit zeer vermakelijke concert. Maar dat is nog niet alles. Terrie kondigt aan dat hij voor zijn volgende solo-cd een duet met een duizendklapper wil aangaan. En vandaag krijgen we een voorproefje. De duizendklapper, die in een blik wordt gegooid, is echter al uitgeknald voordat Terrie zijn gitaar weer heeft omgehangen. Experiment mislukt dus, maar hilarisch is het wel. “Dat wordt niks met die solo-cd”, besluit Terrie.

terrieexincubatetilburgsep16-04

Voor vandaag staat Tasos Stamou eigenlijk niet op het programma, maar omdat het concert van Terrie Ex aan de korte kant is, is er tijd ook deze performance in Paradox mee te nemen. En maar goed ook, want Stamou is fantastisch! Zijn voorstelling vindt slechts op een klein oppervlak plaats, maar toch is naast het beluisteren van de elektronische muziek ook het kijken naar wat de man allemaal doet een belangrijk onderdeel van de luisterervaring. Naast de nodige knoppen bevindt zich op de tafel waar Stamou achter plaatsneemt een citer, een snaarinstrument dat door de muzikant wordt bespeeld met een e-bow, een strijkstok en een propellertje. De geluiden die zo bovenop de elektronische drones worden gelegd vormen een absolute meerwaarde, mede door het visuele aspect. De muziek is opwindend zonder dat Stamou gebruik maakt van harde effecten, noise of ongemakkelijke geluiden. In één woord schitterend.

tasosstamouincubatetilburgsep16-06

De overgang naar het concert van Grieved is groot. Het vijftal uit Stockholm is een en al beweging op het kleine podium van Little Devil en de hardcore/metal die op lekker smerige wijze wordt gespeeld is niet te versmaden. De nummers zijn kort, snel, hard en agressief, wisselen van tempo en worden met tomeloze energie gebracht door een stel jonge Zweedse honden. In de zaal is het energiepeil beduidend lager. Een enkeling gaat uit zijn dak, maar merendeels staat het publiek gelaten toe te kijken. Het is jammer, want Grieved verdient meer. Na een half uur kan de gang naar buiten weer worden gemaakt, want de set is erg kort. Dat is overigens niet erg; op deze manier komt de stootkracht van de Zweden het best tot zijn recht.

grievedincubatetilburgsep16-01

Terug weer naar Paradox, waar Microseq aantreedt. Microseq is de noemer waaronder Pandelis Diamantides zijn audiovisuele kunsten vertoont. Ook hier dus een groot scherm met visuals, maar Diamantides staat niet zoals Zeno van den Broek naast het scherm, maar ervoor. Waar eerdere performances van artiesten van het Moving Furniture-label het moeten hebben van drones en een langzame opbouw, is Microseq meer geörienteerd op kortere bewegingen, op een sterke ritmiek waarin ook techno-invloeden zijn te bespeuren. De uitvoering van vanavond voelt dan ook niet aan als een lange golfbeweging, maar meer fragmentarisch, met meer opeenvolgende stukken. Net als bij Van den Broek zijn de visuals prachtig, maar een echte spanningsboog wordt een beetje gemist. Wel overtuigt Microseq met zijn ingewikkelde, niet-dansbare ritmiek, waarvan vooral tegen het einde van het optreden een paar fraaie staaltjes ten gehore worden gebracht.

microseqincubatetilburgsep16-01

Extase heeft een erg laag podium (moet ook wel, het plafond is ook niet hoog; springen als muzikant is levensgevaarlijk) en daardoor moet je wel behoorlijk lang zijn of vooraan gaan staan om van het gebodene op het podium getuige te kunnen zijn. Vitamin  X weet hoe een feestje te bouwen en speelt hun korte, felle hardcore/trashpunksongs op de bekende enthousiaste wijze, waarbij zanger Marko Korac op het podium heen en weer beweegt. Een nieuwe plaat komt eraan en vanavond worden alvast wat songs daarvan gespeeld. De band doet verwoede pogingen het publiek bij het gebeuren te betrekken en dat lukt uiteindelijk ook, inclusief circle pit en wall of death (een kleintje, dat wel). Teleurstellen doet Vitamin X niet gauw, ook vanavond niet.

Althans niet in de eerste vijfentwinig minuten, want Opduvel moet voortijdig vertrekken omdat in Paradox Aidan Baker &  Tomas Järmyr aantreden, als laatste in de Moving Furniture-reeks. En dat wordt een gedenkwaardige afsluiter. De Canadese gitarist Aidan Baker is meer geïnteresseerd in klankkleuren dan in notenvreterij en hij legt een drone neer waarop de Zweedse drummer Tomas Järmyr naar hartenlust kan improviseren. Järmyr weet hoe een stuk op te bouwen en begint met het bespelen van een paar op de grond liggende schalen, waarna de bekkens onder handen worden genomen, gevolgd door de drumkit. Gaandeweg wordt het spel wilder en showt de Zweed wat een weergaloze drummer hij is. Zijn ritmiek is geweldig, gebruik makend van het hele drumstel, en de power die hij aan de dag legt is ongekend, maar met hetzelfde gemak trommelt Järmyr minutenlang op de rand van zijn snare. Na een dik half uur houdt de drummer stil en mag Baker enkele minuten solo spelen, gebruik makend van een strijkstok. De bewerkte gitaarklanken blijken ook zonder drums volop te overtuigen. Järmyr valt weer in en produceert nog een paar ferme klappen, waarna hij alvast begint met het inpakken van de schalen en drumstokken voordat Baker zachtjes de set besluit. Een adembenemend einde van een prachtige Incubate-dag.

aidanbakertomasjarmyrincubatetilburgsep16-07

Otto Lindholm Website

Zeno van den Broek Website

The Ex Website

Tasos Stamou Website

Grieved Website

Microseq Website

Vitamin X Bandcamp

Aidan Baker Bandcamp

Tomas Järmyr Facebook