Tonefloat, 2016

Op 1 april 2015 speelde het kwartet bestaande uit John Dikeman (tenorsaxofoon), Andrew Lisle (drums), Dirk Serries (elektrische gitaar) en Colin Webster (baritonsaxofoon) in Café Oto in Londen. De opname daarvan is te horen op het op Websters label Raw Tonk verschenen ‘Live At Cafe Oto’. De daaropvolgende dag is hetzelfde kwartet de studio ingedoken en het resultaat van die sessie is te horen op het in de serie ‘A New Wave Of Jazz’ op 18 maart a.s. te verschijnen album ‘Apparitions’. Tegelijkertijd vindt ook de release plaats van de debuut-lp van het Kodian Trio, bestaande uit dezelfde muzikanten uitgezonderd John Dikeman. Aan vergelijkingen met die plaat, en ook met de liveplaat van dit kwartet, valt moeilijk te ontkomen, maar puur op zichzelf staand doorstaat ‘Apparitions’ de toets der (uiteraard geheel subjectieve) kritiek glansrijk.

De Amerikaanse, maar in Amsterdam verblijvende saxofonist John Dikeman kennen we natuurlijk van zijn furieuze spel in het trio Cactus Truck, maar ook onder meer van twee vorig jaar verschenen prachtplaten van Universal Indians with Joe McPhee en Dikeman Parker Drake, waarop Dikeman liet horen veel meer in huis te hebben dan muzikale furiositeit. Lisle en Webster speelden al regelmatig samen, evenals Webster en Serries. Het Kodian Trio en Dikeman vinden elkaar moeiteloos, zowel op de zeer levendige liveplaat als op het regelmatig meer ingetogen, minimalistischer studio-album. Want behalve de tijdsduur (‘Live At Cafe Oto’ duurt een dik half uur en ‘Apparitions’ een dik uur) is dat het meest opvallende verschil: het kwartet toont zich in de studio geduldiger, beheerster, zeker in het eerste en het vierde stuk.

I opent zelfs op fluistertoon. Een lange toon dient aanvankelijk als ondergrond en iedere muzikant brengt daarop flarden textuur aan. Pas na dik zes minuten wordt de sereniteit voorzichtig doorbroken door een spookachtige gitaargeluiden producerende Serries en de snare van Lisle. De spanning neemt toe naarmate het stuk vordert en de baritonsax van Webster invalt, even later gevolgd door Dikemans tenorsax. De intensiteit wordt aan het slot nog groter als de saxofoons gaan gieren, de gitaar steeds meer noisegebied opzoekt en Lisle zijn drumstel geselt.

Op het nog langere II bestaat de onderlaag uit een gitaardrone. Gevarieerd drumspel en een beheerste baritonsax zorgen al snel voor levendigheid. Dikeman legt een melodieus tapijtje er overheen, maar al snel wordt ruiger terrein opgezocht, zeker als ook Webster zijn knorrende baritonsax in de strijd werpt. Dat de heren in de muzikale furie toch volledig controle behouden, bewijst de moeiteloze overgang naar rustiger terrein rond de achtste minuut van het stuk. Serries’ bijna jammerende gitaargepingel contrasteert geweldig met de gitaardrone. De rust wordt verstoord door Lisle, waarna de vurigheid langzaam maar zeker in volle glorie terugkeert, waarbij Serries met noisy gitaarspel opvallend meer in de melk te brokkelen heeft dan in het eerste gedeelte van II. De door elkaar heen toeterende saxofonisten maken de heerlijke kakofonie compleet.

Lisle opent III met een gevarieerde solo. Dikeman valt melodieus in, maar de welluidendheid wordt vakkundig ondermijnd door Webster en Serries. Webster krijgt zijn solospot aan het einde van het stuk, een zeer hoog register opzoekend. Serries’ lange ingetogen maar wringende solo waarmee IV begint, sluit daar perfect op aan en zorgt voor een nerveuze geladenheid die het gehele stuk aanhoudt. De plaagstoten van de saxofoons en drums nemen naarmate het stuk vordert in aantal toe maar de ingehouden spanning blijft totdat uiteindelijk de laatste gitaarklank is weggestorven.

‘Apparitions’ is evenals ‘I’ van het Kodian Trio een plaat waar je niet snel op uitgeluisterd raakt. Geen van de muzikanten is op zoek naar zijn eigen moment om te schitteren, maar het viertal zoekt al improviserend naar een gezamenlijk geluid en juist in die zoektocht imponeert het kwartet. Het resulteert in een fantasierijke plaat met korte en lange muzikale spanningsbogen. De ‘A New Wave Of Jazz’-catalogus is weer een sieraad rijker.

http://tonefloatrecords.blogspot.nl/

http://www.andrewlisle.com/

http://www.dirkserries.com/

http://colin-webster.blogspot.nl/

http://www.doek.org/project/john-dikeman/